Şerit Komutlarını Atla
Ana içeriğe atla

ANASAYFA

:

Haklarınız

Giriş
  
HAKLARINIZI BİLİYOR MUSUNUZ?
 
YAŞAMA HAKKI
Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. Kimseye işkence ve eziyet yapılamaz; kimse insan haysiyetiyle bağdaş-mayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulamaz. (Anayasa md. 17)
 
KİŞİ HÜRRİYETİ
Herkes, kişi hürriyeti ve güvenliğine sahiptir. Suçluluğu hakkında kuvvetli belirti bulunan kişiler, ancak kaçmalarını, delillerin yok edilmesini veya değiştirilmesini önlemek maksadıyla veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan ve kanunda gösterilen diğer hallerde hakim kararıyla tutuklanabilir. Hakim kararı olmadan yakalama, ancak suçüstü halinde veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde yapılabilir. Her ne sebeple olursa olsun, hürriyeti kısıtlanan kişi, kısa sürede durumu hakkında karar verilmesini ve bu kısıtlamanın kanuna aykırılığı halinde hemen serbest bırakılmasını sağlamak amacıyla yetkili bir yargı merciine başvurma hakkına sahiptir. (Anayasa md.19)
 
TUTUKLAMA NEDENİNİ ÖĞRENME HAKKI
Yakalama sırasında kişiye, suç ayrımı gözetilmeksizin yakalanma sebebi ve hakkındaki iddialar ile susma ve müdafiden yararlanma hakları, herhalde yazılı ve bunun hemen mümkün olmaması halinde sözlü olarak derhal bildirilir. Yakalamadan ve yakalama süresinin uzatılmasına ilişkin emirden, yakalananın bir yakınına veya belirlediği bir kişiye Cumhuriyet Savcısının kararıyla gecikmeksizin haber verilir(Yakalama, Gözaltına alma, İfade alma Yönetmeliği md.)
 
ÖZEL HAYATIN VE AİLE HAYATININ GİZLİLİĞİ
Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunamaz. Adli soruşturma ve kovuşturmanın gerektirdiği istisnalar saklıdır. Kanunun açıkça gösterdiği hallerde, usulüne göre verilmiş hakim kararı olmadıkça; gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kılınan merciin emri bulunmadıkça, kimsenin üstü, özel kağıtları ve eşyası aranamaz ve bunlara el konulamaz. (Anayasa md. 20)
 
KONUT DOKUNULMAZLIĞI
Kimsenin konutuna dokunulamaz. Kanunun açıkça gösterdiği hallerde, usulüne göre verilmiş hakim kararı olmadıkça; gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kılınan merciin emri bulunmadıkça, kimsenin konutuna girilemez, arama yapılamaz ve buradaki eşyaya el konulamaz. (Anayasa md. 21)
 
AVUKAT İSTEME HAKKI
Yakalanan kişi veya sanık, soruşturmanın her hal ve derecesinde bir veya birden fazla müdafiin yardımından faydalanabilir. Kanuni temsilcisi varsa o da yakalanana veya sanığa bir müdafi seçebilir. Zabıta amir ve memurları tarafından yapılacak sorgulama işlemlerinde, ancak bir müdafi hazır bulunabilir. Cumhuriyet Savcılığı işlemlerinde bu sayı üçü geçemez. Zabıtaca yapılan soruşturma da dahil olmak üzere, soruşturmanın her safhasında müdafiin, yakalanan kişi veya sanıkla görüşme, ifade alma veya sorgu süresince yanında olma ve hukuki yardımda bulunma hakkı engellenemez, kısıtlanamaz (CMUK 136). Yakalanan kişi veya sanık müdafi seçebilecek durumda olmadığını beyan ederse talebi halinde baro tarafından kendisine bir müdafi tayin edilir. Yakalanan kişi veya sanık onsekiz yaşını bitirmemiş yahut sağır veya dilsiz veya kendisini savunamayacak derecede malul olur ve bir müdafi`de bulunmazsa talebi aranmaksızın kendisine müdafi tayin edilir(CMUK 138)
 
DELİL TOPLAMA HAKKI
Sanık, sulh hakimi tarafından yapılan sorgusu sırasında suçsuzluğu yönünde bazı deliller gösterir ve sulh hakimi bu delilleri yerinde görür, bunların kaybolmasından korkar veya bu deliller, sanığın serbest bırakılmasını gerektirir nitelikte bulunursa onları toplar. Bu delillerin başka bir mahkemenin yargı çevresi içinde toplanması gereken hallerde bu işlemlerin yerine getirilmesi, o yer sulh hakiminden istenebilir(CMUK 159).
 
GEÇERSİZ İFADE
İfade verenin ve sanığın beyanı özgür iradesine dayanmalıdır. Bunu engelleyici nitelikte kötü davranma, işkence, zorla ilaç verme, yorma, aldatma, bedensel cebir ve şiddette bulunma, bazı araçlar uygulama gibi iradeyi bozan bedeni veya ruhi müdahaleler yapılamaz. Kanuna aykırı bir menfaat vaat edilemez. Yukarıdaki fıkralarda belirtilen yasak yöntemlerle elde edilen ifadeler rıza olsa dahi delil olarak değerlendirilemez (CMUK 135/a).
 
SUSMA HAKKI
İsnad edilen suç hakkında açıklamada bulunmamasının kanuni hakkı olduğu söylenir. (CMUK 135)
 
AÇIKLAMA:
İnsan hakları evrensel beyannamesi, birlişmiş Milletler Genel Kurulunca 10 Aralık 1948 günü kabül edilmiştir.Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında belirtilen temel niteliklerinden biride  "İnsan Haklarına saygılı  olmaktır"(Mad.2.) Aşağıdaki metin 27 Mayıs 1949 tarih ve 7217 sayılı Resmi Gazetede  yayımlanan metindir.
 
İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu,
Başlangıç:
İnsanlık ailesinin tüm üyelerinin niteliğindeki onuru ve eşit ve ayrılmaz haklarını tanımanın dünyada özgürlük, adalet ve barışın temeli olduğunu,
İnsan haklarını gözardı ederek hor görmenin insanlık vicdanını yaralayan barbarca eylemlerle sonuçlandığını ve insanlığın söz ve inanç özgürlüğüyle korku ve yokluktan arınma özgürlüğünden yararlanacağı bir dünyanın herkesin en yüksek beklentisi olduğunun ilan edilmiş bulunduğunu,
 
İnsanın zorbalık ve baskıya karşı son bir yol olarak ayaklanmaya başvurmak zorunda bırakılmaması için, insan haklarının hukuk düzeniyle korunması gerektiğini,
Uluslararasında dostça ilişkiler geliştirmeyi özendirmenin temel olduğunu, birleşmiş Milletler halklarının Birleşmiş Milletler Antlaşması'nda temel insan haklarına, insan kişiliğinin onur ve değerine,erkeklerle kadınların hak eşitliğine olan inancını yeniden belirttiğini ve daha iyi bir yaşam düzeyi sağlamaya karar vermiş olduğunu,
Üye Devletlerin Birleşmiş Milletlerle işbirliği içinde, insan haklarının, temel özgürlüklerin evrensel olarak saygı görüp gözetilmesini sağlamayı yükümlendiklerini,
Bu hak ve özgürlükler konusunda ortak bir anlayış oluşturmanın bu yükümlülüğün tam olarak gerçekleşmesi için büyük önem taşıdığını göz önüne alarak,           
 
Toplumun her bireyi ve her organının bu bildirgeyi sürekli göz önünde bulundurarak Eğitim ve Öğretim yolu ile bu hak ve özgürlüklere saygıyı geliştirmeye, Ulusal ve Uluslararası geliştirici önlemlerle gerek üye devlet hakları, gerekse bu devletlerin yargı yetkisi içindeki ülkelerin hakları arasında bu hak ve özgürlüklerin, evrensel ve etkin biçimde tanınıp gözetilmesini sağlamaya çaba göstermeleri amacıyla, tüm halklar ve uluslar için bir ortak başarı ölçüsü olarak İnsan Hakları Evrensel Bildirgesini ilan eder.                            
 
Madde 1- Her insan özgür, onur ve haklar bakımından eşit doğar. Akıl ve vicdanla donatılmış olup birbirine karşı kardeşlik anlayışı ile davranır.
Madde 2-
1-Herkes; ırk,renk,cinsiyet,dil,din,siyasal ya da başka bir görüş, ulusal ya da toplumsal köken, mülkiyet, doğuş ya da benzeri bir statü gibi her hangi bir ayrım gözetmeksizin bu bildirgede öne sürülen tüm hak ve özgürlüklere sahiptir.
 
2-Ayrıca, ister bağımsız olsun, ister vesayet altında ya da kendi kendini yönetmeyen bir ülke olsun, ister başka bir egemenlik sınırlaması bulunsun, bir kimsenin uyruğunda bulunduğu ülke ya da alanın siyasal, hukuksal ya da uluslararası statüsüne dayanılarak hiç bir ayrım gözetilemez.
Madde 3-Herkesin yaşama, kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı vardır.
Madde 4-Kimse, kölelik ya da kulluk altında tutulamaz: kölelik ya da köle ticareti her türüyle yasaktır.
Madde 5-Hiç kimseye işkence ya da zalimce, insanlık dışı ya da onur kırıcı davranış ve ceza uygulanamaz.
Madde 6-Herkesin, nerede olursa olsun, yasa önünde tanınma hakkı vardır.
Madde 7-Herkes yasa önünde eşittir ve herkesin ayrım gözetilmeksizin yasa tarafından eşit korunmaya hakkı vardır. Herkes, bu bildirgeye aykırı herhangi bir ayrımcılığa ve ayrımcılık kışkırtıcılığına karşı eşit korunma hakkına sahiptir.
Madde 8-Herkesin anayasa ya da yasayla tanınmış temel haklarını çiğneyen eylemlere karşı yetkili ulusal mahkemeler eliyle etkin bir yargı yoluna başvurma hakkı vardır.
Madde 9-Hiç kimse keyfi olarak yakalanamaz, tutuklanamaz ve sürgün edilemez.
Madde 10-Herkesin, hak ve hükümlülükleri belirlenirken ve kendisine herhangi bir suç yüklenirken tam bir eşitlikle bağımsız ve yansız bir mahkeme tarafından hakça ve açık yargılan maya hakkı vardır.                                                                              
Madde 11
1- Kendisine bir suç yüklenen herkes, savunması için gerekli olan tüm güvencelerinin tanındığı bir açık yargılanma yoluyla, yasaya göre suçluluğu kanıtlanana değin suçsuz sayılma hakkı vardır.
2- Hiç kimse ulusal ya da uluslararası hukuka göre bir suç oluşturmayan eylem veya kusurdan dolayı suçlu sayılamaz. Kimseye suçun işlendiği sırada uygulanabilecek olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez.
Madde 12-Kimsenin özel yaşamı, ailesi konutuna ya da haberleşmesine keyfi olarak karışılamaz, şeref ve adına saldırılamaz. Herkesin bu gibi karışma ve saldırılara karşı yasa tarafından korunma hakkı vardır.
Madde 13
1- Herkesin bir devlet sınırları içinde yer değiştirme ve oturma özgürlüğüne hakkı vardır.
2- Herkes kendi ülkesi de dahil, herhangi bir ülkeden ayrılma ve ülkesine dönme hakkına sahiptir.
Madde 14-
1- Herkesin zulüm altında başka ülkelere sığınma olanaklarından yararlanma hakkı vardır. 
2- Gerçekten siyasal nitelik taşıyan suçlardan ya da Birleşmiş Milletlerin amaç ve ilkelerine aykırı eylemlerden doğan kovuşturma durumunda bu haktan yararlanılamaz.
Madde 15
1- Herkesin bir uyrukluğa hakkı vardır.
2-Kimse keyfi olarak uyrukluktan yoksun bırakılamaz. Kimsenin uyrukluğunu değiştirme hakkı yadsınamaz.
Madde 16
1- Yetişkin erkeklerle, kadınların, ırk, uyrukluk ya da din bakımından herhangi bir kısıtlama yapılmaksızın evlenme ve aile kurmaya hakkı vardır. Evlenirken, evlilik sırasında ve evliliğin bozulmasına ilişkin hakları eşittir.
2- Evlilik, ancak istekli eşlerin özgür ve tam oluruyla yapılır.
3- Aile, toplumun doğal ve temel birimidir ve toplum ve devlet tarafından korunur. 
Madde 17
1- Herkesin, tek başına ya da başkaları ile birlikte, mülkiyet hakkı vardır.
2- Kimse keyfi olarak mülkiyetten yoksun bırakılamaz.
Madde 18-Herkesin düşünce, vicdan ve din özgürlüğüne hakkı vardır. Bu hak, din ya da inancı değiştirme özgürlüğünü tek başına veya toplumca, açık ya da özel olarak öğretme, uygulama, ibadet ve gözetim yoluyla açıklama özgürlüğünü içerir.
Madde 19-Herkesin görüş ve anlatım özgürlüğü hakkı vardır. Bu hak, karışmasız görüş edinme ve hangi yoldan hangi ülkede olursa olsun bilgi ve düşünceleri arama, alma ve yayma özgürlüğü içerir.
Madde 20
1- Herkes, barışçı toplanma ve dernek kurma hakkına sahiptir.
2- Hiç kimse bir derneğe girmeye zorlanamaz.
Madde 21
1- Herkes, doğrudan ya da özgürce seçilmiş temsilciler aracılığıyla ülkesinin yönetimine katılma hakkına sahiptir.
2- Herkesin, ülkesindeki kamu hizmetlerine eşit girme hakkı vardır.
3- Halkın istemi, yönetim otoritesinin temelidir. Bu istem, genel ve eşit, gizli ve özgür oya dayalı dönemsel ve gerçek seçimlerle belirtilir.
Madde 22-Herkesin, toplumun bir üyesi olarak, toplumsal güvenliğe hakkı vardır. Ulusal çabalarla ve Uluslararası işbirliği yoluyla ve her devletin örgütle kaynaklarına göre herkes onur ve kişiliğinin özgür gelişmesinin ayrılmaz bir öğesi olarak ekonomik, toplumsal ve kültürel haklarının gerçekleşmesi hakkına sahiptir.
Madde 23
1- Herkesin çalışma, işini özgürce seçme, adil ve elverişli koşullarda çalışma ve işsizliğe karşı korunma hakkı vardır.
2- Herkesin, herhangi bir ayrım gözetmeksizin, eşit iş için eşit ücrete hakkı vardır.
3- Herkesin kendisi ve ailesi için insan onuruna yaraşır ve gereğinde başka toplumsal korunma yollarıyla desteklenmiş bir yaşam sağlayacak adil ve elverişli bir ücrete hakkı vardır.
4- Herkesin çıkarını korumak için sendika kurma veya sendikaya üye olma hakkı vardır.
Madde 24-Herkesin dinlenme, eğlenme özellikle çalışma müddetinin makul surette belirlenmesine ve belirli zamanlarda ücret artırımı  hakkı vardır.
Madde 25
1- Herkesin, kendisi ve ailesinin sağlık ve gönenci için beslenme, giyim, konut ve tıbbi bakım hakkı vardır. Herkes; işsizlik, hastalık, sakatlık, dulluk, yaşlılık ve kendi denetiminin dışındaki koşullardan doğan geçim sıkıntısı durumunda güvenlik hakkına sahiptir.
2- Analar ve çocukların özel bakım ve yardım hakları vardır. Tüm çocuklar, evlilik içi ya da evlilik dışı doğmuş olmalarına bakılmaksızın aynı toplumsal korumadan yararlanır.
Madde 26
1- Herkes, eğitim hakkına sahiptir. Eğitim, en azından ilk ve temel eğitim aşamasında parasızdır. İlköğretim zorunludur. Teknik ve Mesleksel eğitim herkese açıktır. Yüksek öğretim yeteneğe göre herkese eşit olarak sağlanır
2- Eğitim insan kişiliğini tam geliştirmeye ve insan haklarına, temel özgürlüklere saygıyı güçlendirmeye yönelik olmalıdır. Eğitim, tüm uluslar, ırklar ve dinsel gruplar arasında anlayış, hoşgörü ve dostluğu özendirmeli ve birleşmiş Milletlerin barışı koruma yolundaki etkinliklerini daha da geliştirmelidir.
3- Ana Babalar çocuklarına verilecek eğitimi seçmede öncelikle hak sahibidir.
Madde 27
1- Herkes, topluluğun kültürel yaşamına özgürce katılma, sanattan yararlanma ve bilimsel gelişmeye katılma ve bundan yararlanma hakkına sahiptir.
2- Herkesin yaratıcısı olduğu bilim, yazın ve sanat ürünlerinden doğan manevi ve maddi çıkarlarının korunmasına hakkı vardır.
Madde 28- Herkesin bu bildirgede ileri sürülen hak ve özgürlüklerin tam olarak gerçekleşeceği bir toplumsal ve Uluslararası düzene hakkı vardır.
Madde 29
1- Herkesin, kişiliğinin özgürce ve tam gelişmesine olanak veren topluluğa karşı ödevleri vardır.
2- Herkes, hak ve özgürlüklerinin tanınması ve bunlara saygı gösterilmesinin sağlanması ve demokratik bir toplumda genel ahlak ve kamu düzeniyle genel gönenç gereklerinin karşılanması amacıyla yasayla belirlenmiş sınırlamalara bağlı olabilir.
3- Bu hak ve özgürlükler hiç bir koşulda Birleşmiş milletlerin amaç ve ilkelerine aykırı olarak kullanılamaz.
Madde 30- Bu Bildirgenin hiç bir hükmü, herhangi bir devlet, grup ya da kişiye, burada ileri sürülen hak ve özgürlüklerden herhangi birisinin yok edilmesini amaçlayan herhangi bir etkinlikte ve eylemde bulunma hakkını verir biçimde yorumlanamaz                
 
BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ÇOCUK HAKLARI BİLDİRİSİ
 
 Tüm Çocuklar;
 
·    Şefkat, sevgi ve anlayış görme hakkına;
·    Yeterli beslenme ve anlayış görme hakkına;
·    Parasız eğitim hakkına;
·    Oyun eğlence hakkına;
·    Bir isim sahibi ve bir ülkenin vatandaşı olma hakkına;
·    Olağanüstü durumlarda yardım görmede öncelik hakkına;
·    Topluma yararlı olacak şekilde yetişme hakkına;
·    Uluslararası barış ve Evrensel kardeşlik bilincinde geliştirme hakkına;
·    Bütün bunlarda, Renk, Irk, dil, din farkı gözetmek için yararlanma hakkına
    sahiptir.
 
TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN
 
Kanun No     : 4077
Kabul Tarihi : 23.12.1995
 
BİRİNCİ KISIM
Amaç, Kapsam, Tanımlar
MADDE 1. Bu Kanunun amacı,ekonominin gereklerine ve kamu yararına uygun olarak tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını koruyucu, aydınlatıcı, eğitici, zararlarını tazmin edici,çevresel tehlikelerden korunmasını sağlayıcı önlemleri almak ve tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini özendirmek ve bu konudaki politikaların oluşturulmasında gönüllü örgütlenmeleri teşvik etmeye ilişkin hususları düzenlemektir.
 
Kapsam
MADDE 2. Bu Kanun,1 inci maddede belirtilen amaçlarla mal ve hizmet piyasalarında tüketicinin taraflardan birini oluşturduğu her türlü hukuki işlemi kapsar
 
Tanımlar
MADDE 3. Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Bakanlık : Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nı
b) Bakan : Sanayi ve Ticaret Bakanını
c) Mal : Ticaret konusu eşyayı
d) Hizmet : Bir ücret veya menfaat karşılığında yapılan bedeni ve/ veya fikri faaliyetleri,
e) Standart : Türk Standardını,
f)  Tüketici : Bir mal veya hizmeti özel amaçlarla satın alarak nihai olarak kullanan veya tüketen gerçek veya tüzel kişiyi,
g) Satıcı : Kamu kurum ve kuruluşları da dahil olmak üzere tüketiciye mal ve hizmet sunan gerçek veya tüzel kişileri,
h) İmalatçı – Üretici : Kamu kurum ve kuruluşları da dahil olmak üzere tüketiciye
sunulmuş olan mal veya hizmetleri ya da bu mal veya hizmetlerin hammaddelerini 
yahut ara mallarını üretenleri,
i) Tüketici Örgütleri : Tüketicinin korunması amacıyla kurulan dernek,vakıf ve tüketim kooperatiflerini,  
İfade eder.
 
İKİNCİ KISIM
Tüketicinin Korunması ve Aydınlatılması
Ayıplı Mal ve Hizmetler
MADDE 4. Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda yer alan veya satıcı tarafından vaadedilen veya standardında tespit edilen nitelik ve/veya niceliğine aykırı olan ya da tahsis veya kullanım amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi,hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mal veya hizmetler,ayıplı mal veya ayıplı hizmet olarak kabul edilir.
 
Satın alınan malın ayıplı olduğunun anlaşılması halinde; tüketici, malı teslim aldığı tarihten itibaren 15 gün içerisinde bu malları satıcı firmaya geri vererek değiştirilmesini veya ödediği bedelin iadesini veya ayıbın neden olduğu değer kaybının bedelden indirimini ya da ücretsiz olarak tamirini talep edebilir.Tüketici,bu taleplerden herhangi birisini tercihte serbesttir.Satıcı,tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür.Ayıplı maldan ve / veya ayıplı malın neden olduğu her türlü zarardan dolayı tüketiciye karşı satıcı, bayi, acenta, imalatçı-üretici ve ithalatçı, müştereken ve müteselsilen sorumludur.Satılan malın ayıplı olduğunun bilinmemesi bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Satılan malın ayıbı gizli nitelikte ise veya ayıp tüketiciden hile ile gizlenmişse, satıcı 15 gün içerisinde kendisine başvurulmadığını ileri sürerek sorumluluktan kurtulamaz.
Satıcı daha uzun bir süre için garanti vermemiş ise,ayıplı maldan ve ayıplı malın neden olduğu her türlü zararlardan dolayı açılacak davalar,ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile malın tüketiciye teslim tarihinden itibaren 2 yıllık zaman aşımına tabidir.Ancak satıcı,satılan malın ayıbını tüketiciden hile ile gizlemiş ise,2 yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz.
Ayıplı hizmetler hakkında da yukarıdaki hükümler uygulanır.Ayıplı hizmetin yeniden görülmesi imkansızlaşmışsa veya amaca aykırı sonuçlar doğuracak nitelikte ise,bedel iadesinde tüketicinin ayıplı hizmetten sağladığı fayda kadar indirim yapılır.
Ayıplı olduğu bilinerek satın alınan mal ve hizmetler hakkında yukarıdaki hükümler uygulanmaz.
Satışa sunulacak kullanılmış,tamir edilmiş veya ayıplı mal üzerine veya ambalajına,imalatçı veya satıcı tarafından alıcının kolaylıkla okuyabileceği şekilde “Özürlüdür” ibaresini içeren bir etiket konulması zorunludur.Bu durum,tüketiciye verilen fatura,fiş veya satış belgesi üzerinde de gösterilir.
Yalnızca ayıplı mal satan veya işyerinin bir kat ya da reyon gibi bir bölümünü sürekli olarak ayıplı mal satışına tahsis etmiş olan satıcılara yukarıdaki fıkra hükmü uygulanmaz.
(Madde 4  ile ilgili Mahkeme Kararları)
 
Satıştan Kaçınma
MADDE 5. Üzerinde “numunedir” veya “satılık değildir” ibaresi bulunmayan bir malın;ticari bir kuruluşun vitrininde,rafında veya açıkça görülebilir herhangi bir yerinde teşhir edilmesi,onun stokta bulunduğu anlamına gelir.Satıcı teşhir ettiği malların satışından kaçınamaz.Satılmadığı halde satılmış gibi gösteremez.
Hizmetlerin satışından da haklı bir sebep olmaksızın kaçılınılamaz.
Satıcı, bir mal veya hizmetin satışını, o mal veya hizmetin kendi tarafından belirlenen miktar,sayı,ebat veya süresi kadar satın alınması ya da başka bir malın veya hizmetin satın alınması koşuluna bağlı kılamaz
Malın ya da hizmetin belli miktar, sayı, ebat ya da süre koşuluyla satılması, teamül, ticari örf veya adetten ise üçüncü fıkra hükmü uygulanmaz.
 
Taksitli Satışlar
MADDE 6- Taksitli satışlarda; tüketici,borçlandığı toplam miktarı önceden ödeme hakkına sahiptir.Tüketici aynı zamanda ,bir taksit ödemesinde bulunabilir.Her iki durumda da satıcı,ödenen miktara göre gerekli faiz indirimin yapmakla yükümlüdür.
Satıcı, taksitlerden birinin veya birkaçının ödenmemesi halinde kalan borcun tümünün ifasını talep etme hakkını saklı tutmuşsa, bu hak; ancak satıcının bütün edimlerini ifa etmiş olması durumunda ve tüketicinin ifa edilmemiş bir ediminin üzerinden en az dört hafta geçmiş olması ve satıcının en az bir haftalık süre vererek muacceliyet uyarısında bulunması koşullarıyla kullanılabilir.Taraflarca belirlenen ve tüketiciye yazılı olarak bildirilen mal veya hizmetin toplam satış fiyatı hiçbir şekilde arttırılamaz.
Taksitli satışlarda satıcı, aşağıdaki bilgileri yazılı olarak bildirmek ve taraflar arasında akdedilen sözleşmenin bir nüshasını tüketiciye vermek zorundadır.
a) Mal ve hizmetlerin peşin satış fiyatı,
b) Vadeye göre faiz ile birlikte ödenecek toplam satış fiyatı,
c)  Faiz miktarı,faizin hesaplandığı yıllık oran ve gecikme faizi oranı,
d) Ön ödeme tutarı,
e) Ödeme planı.
(Madde 6  ile ilgili Mahkeme Kararları)
 
Kampanyalı Satışlar
MADDE 7. Gazete, radyo, televizyon ilanı vesair yollarla halka duyurularak düzenlenen kampanyalara iştirakçi kabul etmek suretiyle ve malın veya hizmetin bilahare teslim edilmesi veya yerine getirilmesi vaadiyle yapılan satışlarda, ilan ve taahhüt edilen mal ve hizmetlerin teslimatının zamanında yapılmaması,fiyat, nitelik ve miktarında anlaşmalara aykırı davranılması durumunda, satıcı, bayi, acenta, temsilci, imalatçı-üretici ve ithalatçı müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Kampanyalı satış olarak nitelendirilemeyen ancak,malın veya hizmetin bilahare teslim veya yerine getirilmesi koşuluyla yapılan her türlü satışlar da birinci fıkra hükmüne tabidir.
Kampanyalı satışlarda satıcı,6 ıncı maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen bilgilere ek olarak,”kampanya bitiş tarihi” ve “malın ya da hizmetin teslim veya yerine getirilme tarih ve şekli”ne ilişkin bilgileri de yazılı olarak vermekle yükümlüdür.
Taksitle yapılan kampanyalı satışlarda,6 ıncı maddenin birinci ve ikinci fıkra hükümleri de uygulanır.
 
Kapıdan Satışlar
MADDE 8. Kapıdan satışlar; işyeri,fuar,panayır gibi satış mekanları dışında,önceden mutabakat olmaksızın yapılan değeri 1.000 000* Türk Lirasını aşan,tecrübe ve muayene koşullu satışlardır.
Bu tür satışlarda; tüketici,yedi günlük tecrübe ve muayene sonuna kadar malı,kabul veya hiçbir gerekçe göstermeden reddetmekte serbesttir.Satıcı almış olduğu bedeli,kıymetli evrakı ve tüketiciyi bu hukuki işlemden dolayı borç altına sokan her türlü belgeyi,cayma bildiriminin kendisine iadeli taahhütlü mektup ya da noter aracılığı ile ulaşması veya bizzat teslim edilmesi tarihinden itibaren 10 gün içerisinde tüketiciye iade etmekle ve 20 gün içerisinde de malı geri almakla yükümlüdür.
Tüketici,malı kendisine teslim anındaki durumu ile geri vermekle ve kullanım söz konusu ise,kullanma dolayısıyla malın ticari değerindeki kaybı tazminle yükümlüdür.Malın tüketicinin zilyedinde bulunması,başlıbaşına bir değer azalmasını ifade etmez.
Mal veya hizmetin iadesi imkansızlaşmış veya iade amaca aykırı halı gelmişse tüketici, bu mal veya hizmetten sağladığı fayda kadar bir bedeli satıcıya ödemekle yükümlüdür.
  Satıcının mal veya hizmeti işyeri dışında satışa sunması,teamül,ticari örf veya adetten ise, bu madde uygulanmaz.
Taksitle yapılan kapıdan satışlarda,ayrıca 6 ıncı madde hükümleri de uygulanır.Birinci fıkrada belirtilen 1.000 000 liralık değer, her yılın Ekim ayı sonunda Devlet İstatistik Enstitüsü’nün Toptan Eşya Fiyatları Endeksinde meydana gelen ortalama fiyat artışı oranında artar.Bu durum,Bakanlıkça her yıl Aralık ayı içinde Resmi Gazetede ilan edilir.
Kapıdan satışlarla ilgili parasal değer, 1998 yılı için 6.000 000 TL,1999 yılı için 10.000 000 TL ve 2000 yılı için 15.210.000 TL’ya çıkarılmıştır.
 
Kapıdan Satışlarda Satıcının Yükümlülüğü
MADDE 9. Kapıdan satışlarda satıcı, hazırladığı sözleşme, fatura veya tessellüm makbuzu ile birlikte en az 12 punto siyah koyu harflerle yazılmış “Tüketicinin hiçbir hukuki ve cezai sorumluluk üstlenmeksizin ve hiçbir gerekçe göstermeksizin yedi gün içerisinde malı, evrakın ve tüketiciyi bu hukuki işlemden dolayı borç altına sokan her türlü belgenin satıcı tarafından iade edileceğini bildiren bir belgeyi; sahip olduğu hakların kendisine teslim edilip satıcının açık adresinin bildirilmiş olduğunu beyan eden ve tüketici tarafından da imzalanmış olan bir tutanak karşılığında tüketiciye vermekle yükümlüdür.
Satıcı, tüketiciden almış olduğu imzalı belgeyi bir uyuşmazlık halinde mahkemeye ibraz etmekle yükümlüdür.Satıcının bu belgeyi ibraz edememesi ya da ibraz etmemesi halinde, satıcının bu belgede belirtilmiş olan borçlarını yerine getirmemiş olduğu kabul edilir.
 
Tüketici Kredisi
MADDE 10. Tüketicilerin banka veya benzeri finans kurumlarına bir mal veya hizmeti satın almak amacıyla tüketici kredisi almak için başvurmaları durumunda banka veya finansman kuruluşları ile tüketiciler arasında yazılı bir sözleşmenin yapılması ve bu sözleşmenin bir nüshasının da tüketiciye verilmesi zorunludur.Taraflar arasında aktedilen sözleşmede öngörülen kredi şartları,sözleşme süresi içerisinde tüketici aleyhine değiştirilemez.
Sözleşmede;
a) Faizin uygulandığı yıllık oran,
b) Ödeme tarihleri, anapara, faiz, fon ve diğer masrafların ayrı ayrı belirtildiği ödeme planı,
c) Tüketici kredisi tutarı,
d) Faiz ve diğer unsurlarla birlikte toplam borç tutarı,
e) İstenecek teminatlar,
f)  Gecikme faizi oranı,
g) Borçlunun temerrüde düşmesinin hukuki sonuçları,
h) Kredinin vadesinden önce kapatılmasına ilişkin şartlar,
Aranır.
Tüketici, banka veya finans kurumlarına borçlandığı toplam miktarı önceden ödeyebileceği gbi aynı zamanda vadesi gelmemiş bir ya da birden çok taksit ödemesinde de bulunabilir.Her iki durumda da banka veya finans kurumları,ödenen miktara göre gerekli faiz,komisyon indirimini yapmakla yükümlüdürler.
Banka veya finans kurumlarının, tüketici kredisini, belirli bir mal veya hizmetin satın alınması ya da belirli bir satıcı ile yapılacak hukuki işlem koşulu ile vermeleri durumunda bunlar,satılan malın ayıbından ötürü tüketiciye karşı satıcı ile müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.
 
Süreli Yayınlar
MADDE 11. Süreli yayınlara abone olan tüketiciler, abonelik sözleşmesinde yer alan fiyat ve niteliğe ilişkin koşullara aykırı davranılması hallerinde,abone işlemlerini yapan sorumlu kişiye ya da yayın kurumuna isteklerini yazılı olarak bildirmek kaydıyla aboneliklerine tek taraflı son verebilirler. Yayıncı,abone ücretinin geri kalan kısmını hiçbir kesinti yapmaksızın 15 gün içinde iade etmekle yükümlüdür.
Tüketicinin aboneliğe son verme isteği; yazılı bildirimin satıcıya ulaştığı tarihten itibaren günlük yayınlarda 15 gün, haftalık yayınlarda 1 ay,aylık yayınlarda 3 ay sonra yürürlüğe girer.Daha uzun süreli yayınlarda ise, bildirimden sonraki ilk yayını müteakiben yürürlüğe konulur.
 
( 15.01.1997 tarih ve 4226 sayılı Kanunla ek) Süreli yayın kuruluşlarınca düzenlenen ve her ne amaç ve şekilde olursa olsun, bilet, kupon, iştirak numarası, çekiliş ve benzeri yollarla süreli yayın dışında ikinci bir ürün verilmesinin taahhüt edildiği kampanyalarda; kitap,dergi, ansiklopedi, afiş,bayrak,poster,sözlü veya görüntülü manyetik bant veya optik disk gibi süreli yayıncılık amaçlarına aykırı olmayan kültürel ürünler dışında hiçbir mal ya da hizmetin taahhüdü ve dağıtımı yapılamaz.Her halükarda bu mal veya hizmetin piyasa değeri,tüketicinin ilgili kampanya süresince süreli yayını satın almak için ödediği toplam bedelin % 50’sini aşamaz ve bu şekilde kampanyaların süresi 60 günü geçemez.Kampanya konusu mal veya hizmet bedelinin bir bölümünün tüketici tarafından karşılanması,bu mal veya hizmetin ikinci ürün sayılmasına engel değildir.
( 15.01.1997 tarih ve 4226 sayılı Kanunla eklenen 1.madde.) Kampanya süresince, süreli yayının satış fiyatı, ikinci ürün olarak verilmesi taahhüt edilen mal veya hizmetin yol açtığı maliyet artışı nedeniyle arttırılamaz.Kampanya konusu mal veya hizmet taahhüdü ve dağıtımı bölünerek yapılamayacağı gibi,bu mal veya hizmetin ayrılmaz ya da tamamlayıcı parçaları da ayrı bir kampanya konusu haline getirilemez.Bu Kanunun uygulanmasında, ikinci ürün olarak verilmesi taahhüt edilen her bir mal veya hizmete ilişkin işlemler bağımsız bir kampanya olarak kabul edilir.
 
Etiket
MADDE 12. Ticaret konusu olan ve perakende satışa arz edilen malların veya ambalajlarının yahut kaplarının üzerine kolaylıkla görülebilir, okunabilir şekilde o malın menşei, cinsi ve fiyatı hakkında bilgileri içeren etiket konulması, etiket konulması mümkün olmayan hallerde aynı bilgileri kapsayan listelerin görülebilecek şekilde uygun yerlere asılması zorunludur.
Hizmetlerin tarife ve fiyatlarını gösteren listeler de birinci fıkraya göre düzenlenerek asılır.
Bakanlık, etiket ve tarife listelerinin şeklini, içeriğini, usul ve esaslarını bir yönetmelikle düzenler.
 
Belediyeler, bu madde hükümlerinin uygulanması ve izlenmesine ilişkin işleri yürütmekle görevlidirler.
 
Garanti Belgesi
MADDE 13. İthalatçı veya imalatçı firmalar ithal ettikleri veya ürettikleri sanayi malları için garanti belgesi düzenlemek zorundadırlar. Garanti belgesinin tekemmül ettirilerek tüketiciye verilmesi sorumluluğu, tüketicinin malı satın aldığı satıcı, bayi, acenta ya da temsilciliklere aittir. Garanti süresi, malın teslimi tarihinden itibaren başlar ve asgari bir yıldır.Garanti belgeleri,satın alınan mala ilişkin faturanın tarih ve sayısı ile bandrol ve seri numarasını içermek zorundadır.
Satıcı garanti belgesi kapsamındaki malların garanti süresi içerisinde,gerek malzeme ve işçilik,gerekse montaj hatalarından dolayı arızalanması halinde malı işçilik masrafı,değiştirilen parça bedeli ya da başka herhangi bir ad altında hiçbir ücret talep etmeksizin tamir ile yükümlüdür.
Garanti süresi içerisinde sık sık arızalanması sonucu maldan yararlanamamanın süreklilik arz etmesi veya tamiri için gereken azami sürenin aşılması hallerinde, tüketici, malın ücretsiz olarak yenisi ile değiştirilmesini satıcıdan talep edebilir.Satıcı bu talebi reddedemez. Tüketicinin bu talebine karşı satıcı,bayi,acente,imalatçı-üretici ve ithalatçı müştereken ve müteselsilen sorumludurlar.
Tüketicinin malı kullanım kılavuzunda yer alan hususlara aykırı kullanmasından kaynaklanan arızalar, iki ve üçüncü fıkra hükümleri kapsamı dışındadır.
Bakanlık, hangi sanayi mallarının garanti belgesi ile satılmak zorunda bulunduğunu ve bu malların arızalarının tamiri için gereken azami süreleri Türk Standartları Enstitüsü ile birlikte müştereken tespit ve ilanla görevlidir.
 
Tanıtma ve Kullanma  Kılavuzu
MADDE 14. Sanayi mallarından ithal edilmiş olanların,bakım,onarım ve kullanılmasına ait tanıtma ve kullanım kılavuzlarının aslına uygun Türkçe tercümeleriyle,yurt içinde üretilenlerin bakım,onarım ve kullanılmasını gösterir Türkçe tanıtım ve kullanım kılavuzlarıyla birlikte satılması zorunludur.
Bakanlık, sanayi mallarından hangilerinin tanıtma ve kullanma kılavuzu ile satılmak zorunda bulunduğunu Türk Standartları Enstitüsü ile birlikte tespit ve ilanla görevlidir.
 
Servis Hizmetleri
MADDE 15. İthalatçı veya imalatçılar sattıkları sanayi malları için o malın Bakanlıkça tespit ve ilan edilen kullanım ömrü süresince, bakım, onarım ve servis hizmetlerini yürütecek istasyonları kurmak ve yeterli teknisyen kadrosu ile yedek parça stoku bulundurmak zorundadırlar.
Bakanlık, hangi mallar için servis istasyonları kurulmasının zorunlu olduğu ile servis istasyonlarının kuruluş ve işleyişine dair usul ve esasları Türk Standartları Enstitüsü ile müştereken tespit ve ilanla görevlidir
 
Ticari Reklamlar ve İlanlar
MADDE 16. Ticari reklam ve ilanların yaslara ve genel ahlaka uygun, dürüst ve doğru olmaları esastır.
Tüketiciyi aldatıcı, yanıltıcı veya onun tecrübe ve bilgi noksanlığını istismar edici, tüketicinin can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürücü, şiddet hareketlerini ve suç işlemeyi özendirici,kamu sağlığını bozucu,hastaları,yaşlıları,çocukları ve özürlüleri istismar edici reklam ve ilanlar yapılamaz.
 
Reklam Kurulu
MADDE 17. Ticari reklam ve ilanlarda uyulması gereken ilkeleri belirlemek, bu ilkeler çerçevesinde ticari reklam ve ilanları incelemek ve inceleme sonucuna göre 16.madde hükümlerine aykırı hareket edenleri cezalandırmak, söz konusu reklam ve ilanları durdurmak ve/veya aynı yöntemle düzeltmek hususlarında Bakanlığa öneride bulunmakla görevli bir “Reklam Kurulu” kurulmuştur.
Reklam Kurulu, ticari reklam ve ilanlarda uyulması gereken ilkeleri belirlemede; ülke koşullarının yanı sıra, reklamcılık alanında evrensel kabul görmüş tanım ve kuralları da dikkate alır.
 
Başkanlığı, Bakanın görevlendireceği ilgili Genel Müdür tarafından yürütülen Reklam Kurulu;
a)  Bakanlıkça, yükseköğrenim görmüş ve iktisat, maliye, hukuk ve işletmecilik
dallarından birinde veya birkaçında en az 10 yıllık tecrübesi bulunan kişiler
arasından görevlendirilecek bir üye,
b)  Adalet Bakanlığınca, bu Bakanlıkta idari görevlerde çalışan hakimler arasından
görevlendirilecek bir üye,
c)  Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu’nca görevlendirilecek bir üye,
d)  Yükseköğretim Kurulunun reklamcılık alanında uzman üniversite elemanları
arasından seçeceği bir üye,
e)  Türk Tabipler Birliği Merkez Konseyi’nin görevlendireceği bir üye,
f )  Türkiye Barolar Birliği’nin görevlendireceği bir üye,
g)  Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nin görevlendireceği bir üye,
h)  Ankara, İstanbul ve İzmir Gazeteciler Cemiyetlerinin kendi aralarında seçeceği bir üye,
i )  Reklamcılar derneklerinin veya varsa üst kuruluşlarının seçeceği bir üye
j)  Tüketici Konseyinin Konseye katılan tüketici örgütü temsilcileri arasından seçeceği bir üye,
k)  Türkiye Ziraat Odaları Birliğinin görevlendireceği bir üye,
l)  Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu’nun görevlendireceği bir üye,
m)  Türk Standartları Enstitüsü’nden bir üye,
n)  Diyanet İşleri Başkanlığı’ndan bir üye,
o)  Mühendis Odaları Birliği’nden bir üye,
p)  İşçi Konfederasyonlarından iki üye,
Olmak üzere onyedi üyeden oluşur.
Kurul üyelerinin görev süreleri üç yıldır. Süresi bitenler yeniden görevlendirilebilir veya seçilebilir. Üyelikler,herhangi bir sebeple boşaldığı takdirde,boşalan yerlere üçüncü fıkra esasları dahilinde bir ay içerisinde görevlendirme veya seçim yapılır.
Kurul, en az ayda bir defa veya ihtiyaç duyulduğu her zaman Başkanın çağrısı üzerine toplanır.
Kurul, Başkan dahil en az dokuz üyenin hazır bulunması ile toplanır ve bu toplantıya katılanların çoğunluğu ile karar verir.
Kurul, gerekli görülen hallerde sürekli veya geçici olarak görev yapmak üzere özel ihtisas komisyonları kurabilir. Kurulun bu komisyonlarda görev yapmasını uygun göreceği kamu personeli,ilgili kamu kuruluşlarınca görevlendirilir.
Kurul üyeleri ile özel ihtisas komisyonu üyelerinden kamu görevlisi olanlara verilecek huzur hakkı ile kamu görevlisi olmayan kurul üyelerine ödenecek huzur ücreti Bakanlıkça belirlenir.
Kurulun sekreterya hizmetleri Bakanlık tarafından yerine getirilir.
Reklam Kurulunun görevleri, kuruluş, çalışma usul ve esasları ile sekreterya hizmetlerinin ne suretle yerine getirileceği Bakanlık tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.
 
Zararlı ve Tehlikeli Mal ve Hizmetler
MADDE 18. Tüketicinin kullanımına sunulan mal ve hizmetlerin kişi ve çevre sağlığına zararlı veya tehlikeli olabilmesi durumunda,bu malların emniyetle kullanılabilmesi için üzerine veya ekli kullanım kılavuzlarına,bu durumla ilgili açıklayıcı bilgi ve uyarılar,açıkça görülebilecek ve okunacak şekilde konulur veya yazılır.Bakanlık,hangi mal veya hizmetlerin açıklayıcı bilgi ve uyarıları taşıması gerektiğini ve bu bilgi ve uyarıların şeklini ve yerini Türk Standartları Enstitüsü ile birlikte tespit ve ilanla görevlidir.
 
Kalite Denetimi
MADDE 19. Bakanlık, tüketicinin can ve mal güvenliği ile fizik ve çevre sağlığına ve konularda bilgilendirilmesine ilişkin,standardına göre veya standardı yoksa standarda esas teşkil etmek üzere belirlenecek özelliklere göre yapılacak kalite denetimi ile mal,hizmet ve tesislerin belgelendirilmesi hakkındaki usul ve esasları,Türk Standartları Enstitüsünün görüşünü alarak tespit ve ilanla görevlidir.
Ancak 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca Turizm Bakanlığından belgeli ve belgelendirilecek tesisler bu uygulamadan muaftır.
 
Tüketicinin Eğitilmesi
MADDE 20. Tüketicinin eğitilmesi konusunda her derecedeki okulların ders programlarına Milli Eğitim Bakanlığınca gerekli ilaveler yapılır.
Tüketicinin eğitilmesi ve aydınlatılması için kitap, mecmua ve broşür çıkarılması ve tüketicinin bilinçlendirilmesi için radyo ve televizyonlarda programlar düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar, Tüketici Konseyinin önerisi ile Bakanlıkça tespit ve ilan olunur.
  • TGP
  • Polis Radyosu
  • Kurumsal E-Posta
  • Polsan
  • Polis Eşleri Kaynaşma-Yardımlaşma Derneği-Hatay Şubesi
  • UPEM
  • TUBİM
  • Suç Önleme Sempozyumu
  • Ulusal Ulaştırma Portalı
  • İçişleri Bakanlığı
  • BİMER